Khu công nghiệp Murgia: tinh hoa nội thất bọc đệm từ miền Nam nước Ý đến chuỗi cung ứng toàn cầu

Trên cao nguyên ngăn cách Puglia và Basilicata, giữa những rừng ô liu và những trang trại đá cổ, trái tim công nghiệp của ngành sofa Ý đã đập nhịp suốt nửa thế kỷ qua. Tính đến quý II năm 2025, Khu công nghiệp nội thất bọc đệm Murgia có 611 doanh nghiệp đang hoạt động – 493 doanh nghiệp ở Puglia và 118 ở Basilicata – khiến nó trở thành hệ thống sản xuất lớn nhất trong lĩnh vực này ở nước Ý, vượt qua Lombardy, Tuscany, Emilia-Romagna và Veneto.  

Chỉ riêng con số này đã nói lên rất nhiều điều về một vùng đất có khả năng biến việc chế tác thủ công gỗ và vải thành một chuỗi cung ứng công nghiệp thực sự, được giới nội thất toàn quốc và thế giới công nhận như một biểu hiện của Made in Italy.

Khu công nghiệp nội thất bọc đệm Murgia là gì?

Khu công nghiệp nội thất bọc đệm Murgia ra đời vào khoảng giao thời giữa những năm 1970 và 1980, khi nghệ thuật thủ công bén rễ sâu trong các xưởng bọc đệm bắt đầu đan xen với các quy trình sản xuất hàng loạt. Đó là thời điểm mà việc chế tạo đồ nội thất phòng khách không còn là một nghề nhỏ lẻ mang tính quy mô hẹp, mà trở thành một ngành công nghiệp thực sự, có khả năng tạo việc làm trên quy mô toàn vùng.

Về mặt địa lý, hai phần ba hệ thống tập trung ở nơi mà giới trong ngành gọi là “tam giác nội thất”: gồm các đô thị Altamura với 192 doanh nghiệp, Matera với 103 doanh nghiệp và Santeramo in Colle với 62 doanh nghiệp. Từ trung tâm này, hệ thống sản xuất lan tỏa ra trung tâm của hai vùng.

Bên cạnh các nhà máy chuyên sản xuất ghế sofa còn có nhiều doanh nghiệp phụ trợ trong ngành đồ gỗ - nội thất: 713 nhà sản xuất đồ nội thất và các giải pháp trang trí nội thất, 62 nhà sản xuất nệm và dát giường, 48 nhà sản xuất chuyên về bếp, 12 nhà sản xuất ghế, ngoài ra còn có 39 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hoàn thiện (sơn bóng, sơn phủ, phủ bề mặt) và 31 doanh nghiệp sản xuất các linh kiện và phụ tùng. Một hệ sinh thái, mặc dù xoay quanh việc sản xuất ghế sofa, nhưng vẫn kết nối chặt chẽ các năng lực chuyên môn đa dạng, như Khu công nghiệp kim hoàn Arezzo, và tạo nên sự khác biệt so với các trung tâm sản xuất đồ gỗ - nội thất khác của Ý nhờ quy mô công nghiệp và sự tập trung theo khu vực.

Nhà sản xuất và doanh nghiệp: bên trong Khu công nghiệp sofa đầu tiên của Ý

Nếu nhìn vào các con số tuyệt đối, Puglia và Basilicata hiện chiếm một phần tư tổng số các doanh nghiệp Ý trong ngành. Số lượng người lao động làm việc tại khu công nghiệp là 9.214người, theo báo cáo của INPS (Viện An sinh Xã hội Quốc gia Ý), chiếm tới 41% tổng lực lượng lao động trong ngành này trên toàn quốc.

Thêm vào đó, chuỗi sản xuất ghế sofa ở Murgia xoay quanh một vài doanh nghiệp quy mô lớn, cùng với đó là một hệ thống cung ứng phụ trợ dày đặc, bao gồm 238 doanh nghiệp nhỏ và 344 doanh nghiệp siêu nhỏ chuyên môn hóa.

Một đặc điểm nổi bật khác là tỷ lệ các công ty cổ phần, chiếm 67% tổng số, so với mức trung bình khu vực từ 32 đến 35% ở phần còn lại của Ý. So sánh với các khu công nghiệp khác trên toàn quốc cho thấy rõ vị thế của Murgia: Brianza, tập trung ở Monza với 269 doanh nghiệp, hướng tới thiết kế và sản phẩm cao cấp, Khu công nghiệp Forlì-Cesena với 215 doanh nghiệp hoạt động ở phân khúc trung-cao cấp, cũng như sản xuất cho bên thứ ba. Vùng Veneto, phân chia giữa Padua và Treviso, xen kẽ linh hoạt giữa các tập đoàn lớn và các doanh nghiệp vừa và nhỏ, và cuối cùng, vùng Tuscany, tập trung ở Pistoia, vẫn gắn bó với quy trình chế tác thủ công cao cấp. Trong bối cảnh này, Khu công nghiệp Murgia giữ vị trí dẫn đầu về khối lượng và số lượng doanh nghiệp, mặc dù vẫn cách xa các phân khúc thị trường có phạm vi giá cao hơn.

Từ khủng hoảng công nghiệp đến khả năng phục hồi: hai mươi năm chuyển đổi

Tuy nhiên, khu công nghiệp này không phải lúc nào cũng trải qua thời kỳ êm đẹp. Trong những năm 1990, ngành này đã trải qua một giai đoạn phát triển mạnh mẽ, đạt gần một nghìn doanh nghiệp - 982 doanh nghiệp vào năm 2000 - và khoảng mười lăm nghìn nhân viên. Đó là thời kỳ đỉnh cao của một mô hình dựa trên cạnh tranh về giá và sản lượng lớn.

Xu hướng đảo chiều xuất hiện vào những năm 2000, và trở nên nghiêm trọng từ năm 2007 đến 2009 khi cuộc khủng hoảng kinh tế xảy ra. Một quá trình tái cấu trúc đã khiến hơn một phần ba số doanh nghiệp và việc làm bị biến mất chỉ trong vài năm. Tác động nặng nề nhất đến bối cảnh này chính là sự cạnh tranh từ các nhà sản xuất nội thất bọc đệm nước ngoài, có khả năng cung cấp các mặt hàng chất lượng thấp với giá thành rẻ hơn.

Sau giai đoạn này, khu công nghiệp đã trở nên tinh gọn hơn, nhưng cũng vững chắc hơn. So sánh quý II năm 2025 với cùng kỳ năm 2020, số lượng doanh nghiệp đã giảm 11,9%, nhưng số lượng nhân sự đã tăng 12%, tương đương với gần 1.000 việc làm được tạo ra. Các tỉnh Bari và Barletta-Andria-Trani vẫn dẫn đầu xu hướng này, với thêm 642 nhân sự.

Sự can thiệp của chính phủ đã đóng một vai trò không nhỏ trong quá trình này nhờ việc phân bổ các nguồn lực để bảo vệ các doanh nghiệp và tái sử dụng lao động. Đồng thời, một số doanh nghiệp mang thương hiệu riêng đã bắt đầu thử nghiệm các dòng sản phẩm ở phân khúc cao hơn, đầu tư vào tự động hóa và kỹ thuật số hóa các giai đoạn then chốt, tích hợp các công nghệ mới vào quy trình sản xuất truyền thống.

Xuất khẩu và thị trường quốc tế: cơ hội và thách thức

Sự chuyển đổi này của ngành đã không làm chậm đà phát triển của nó trên thị trường toàn cầu. Nhu cầu toàn cầu về ghế sofa tiếp tục tăng, với tốc độ ước tính hơn 4% mỗi năm. Theo ISTAT (Viện Thống kê Quốc gia Ý), Ý đóng góp 1,7 tỷ Euro vào kim ngạch xuất khẩu vào năm 2024; riêng Khu công nghiệp Puglia-Lucania đạt giá trị 411 triệu Euro, trong đó 343 triệu Euro, chiếm 82% tổng số, được tạo ra bởi doanh nghiệp ở các tỉnh Bari và Barletta-Andria-Trani.

Diễn biến trong những năm gần đây ghi nhận xu hướng tích cực, năm 2024 đánh dấu mức tăng trưởng +14% so với năm 2020, mặc dù xu hướng trong hai năm gần đây cho thấy một sự sụt giảm mới, phù hợp với đà chung của đất nước. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường tiêu thụ hàng đầu, với 120 triệu Euro và tăng trưởng 68,5% so với năm 2020. Tiếp theo là Pháp (54 triệu), Vương quốc Anh (51 triệu), Bỉ (22 triệu) và Canada (12 triệu).

Tương lai: từ quy mô công nghiệp đến chất lượng dễ tiếp cận và bền vững

Khu công nghiệp Murgia không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ bí quyết công nghiệp và sản xuất được tích lũy trong nửa thế kỷ: họ đang tái định hình nó để đáp ứng nhu cầu quốc tế ngày càng khắt khe. Mục tiêu là tạo ra các sản phẩm có thể kết hợp thiết kế, chức năng và tính bền vững mà không rơi vào danh mục xa xỉ và vẫn duy trì chất lượng vượt trội so với các mặt hàng giá rẻ.

Tính bền vững đóng vai trò cốt lõi trong quá trình chuyển đổi này: theo Persistence Market Research, 72% người tiêu dùng châu Âu coi đây là yếu tố hàng đầu trong lựa chọn mua hàng, với sự quan tâm ngày càng tăng đối với các vật liệu thân thiện với môi trường, như vỏ sồi, xơ dừa và bã nho, hoặc vật liệu tái chế như nhựa PET chất lượng cao.

Đây là một lĩnh vực mà khu công nghiệp có thể kết hợp các năng lực chuyên môn đã được thử nghiệm ở những nơi khác ở Ý trong lĩnh vực vật liệu sinh học, để ứng dụng chúng vào sản xuất ghế sofa. Song song với đó là sự đổi mới sản phẩm thông qua việc tích hợp các công nghệ và hiện đại hóa các kênh bán hàng, bao gồm thương mại điện tử, thực tế ảo để thử sản phẩm và định vị quyết đoán hơn trong phân khúc hợp đồng, từ khách sạn đến không gian công cộng. Ở phía sau vẫn còn đó thách thức về quốc tế hóa: củng cố các thị trường đã phát triển ở châu Âu và Bắc Mỹ, đồng thời nắm bắt nhu cầu ngày càng tăng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương và các quốc gia vùng Vịnh.

Cách kết nối với các doanh nghiệp ở Murgia thông qua OpportunItaly

Cụm công nghiệp Murgia là một minh chứng cụ thể cho khả năng đổi mới của ngành sản xuất Italy mà không đánh mất bản sắc riêng. OpportunItaly được xây dựng nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp, chẳng hạn như những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực nội thất bọc nệm, tiếp cận thị trường quốc tế bằng cách kết nối chuyên môn của các địa phương và cụm công nghiệp—có thể được tìm thấy thông qua Bản đồ các cụm công nghiệp—với những cơ hội toàn cầu. Tham gia chương trình và khám phá cách hợp tác với những doanh nghiệp đã đưa Made in Italy trở thành một chuẩn mực trên toàn thế giới.

Nguồn:
Unioncamere Puglia

Tóm tắt

• Khu công nghiệp Murgia là khu công nghiệp nội thất bọc đệm hàng đầu của Ý, với 611 doanh nghiệp và hơn 9.200 nhân sự, đại diện cho một trong những chuỗi cung ứng quan trọng nhất trong sản xuất ghế sofa Made in Italy.

• Ra đời từ sự kết hợp giữa truyền thống thủ công và sự phát triển công nghiệp, khu công nghiệp tập trung chủ yếu ở Puglia và Basilicata, với “tam giác nội thất” gồm Altamura, Matera và Santeramo in Colle là trung tâm sản xuất của ngành.

• Sức mạnh của hệ thống nằm ở một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh kết hợp các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp vừa và nhỏ và các doanh nghiệp chuyên về các quy trình phụ trợ, góp phần biến vùng đất này thành một biểu tượng chuẩn mực quốc gia về sản xuất ghế sofa và đồ nội thất.

• Sau những khó khăn phải đối mặt trong những năm 2000, khu công nghiệp này đã bắt đầu một quá trình chuyển đổi hướng tới chất lượng, đổi mới, tự động hóa và kỹ thuật số hóa, tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

• Ngày nay, Khu công nghiệp Murgia hướng tới tương lai bằng cách tập trung vào phát triển bền vững, vật liệu mới, kênh kỹ thuật số và tăng trưởng xuất khẩu, với các cơ hội phát triển đặc biệt là ở các thị trường châu Âu, Bắc Mỹ, châu Á và vùng Vịnh.